بتن

وقتی در محافل مختلف صحبت از زیر ساختهای اقتصادی می شود ممکن است هر کسی برداشت خاص خودش را از زیرساختهای اقتصادی داشته باشد و باز هم ممکن است خیلی ها اصلاً هیچ برداشتی در این زمینه نداشته باشند. زیرساختهای اقتصادی جوامع مختلف متفاوت است زیرا شرایط و پتانسیلهای جوامع مختلف با هم فرق دارد ولی مواردی هست که در همه کشورها مشترک است. یکی از این موارد به نظر شخص من مسئله کوچک ولی بزرگیست به نام «بتن». شاید خیلی ها فکر کنند که بتن فقط و فقط یک نوع از مصالح ساختمانیست و نمی تواند آنقدر مهم باشد که از آن به عنوان زیر ساخت اقتصادی نام برد ولی اعتقاد من بر این است که این نوع خاص از مصالح ساختمانی از مهمترین موارد زیرساخت اقتصادی در هر کشوری می باشد و بتن ساخته شده توسط کشورها با هم خیلی فرق دارد و نوع بتنی که در کشورهای صنعتی استفاده می شود از نظر چسبندگی و قدرت و میزان مقاومت در برابر حوادث طبیعی بسیار مرغوب تر از انواع بتنی است که در کشورهای جهان دوم و یا سوم ساخته می شود.

امروزه اغلب سازها از نظامی و استراتژیک گرفته تا سازهای صنعتی و ساختمانهای مسکونی و حتی در زیرساخت جاده ها و ریلهای راه آهن و کلاً هر سازه ای که به فکرتان برسد بتن نقشی حیاتی دارد و اگر نوع بتنی که در این سازها استفاده می شود مرغوب نباشد کشور را دچار مشکلات زیادی می کند. بتن باید انقدر قوی و مستحکم باشد که زود از بین نرود ولی در کشور ما بتن مورد استفاده توسط پیمانکاران اصلاً خوب نیست و متاسفانه بتن ساخت داخل بعد از مدت کوتاهی با یک سرد و گرم شدن هوا ترک خورده و خرد می شود که این مسئله را می توانید در جدولهای کنار خیابان و یا سنگفرشهای پیاده روها ببینید. اگر کمی به هزینه هایی که استفاده از بتن نامرغوب در سازهای مختلف ایجاد می کند دقت کنید متوجه اهمیت این ماده ساختمانی مهم در زیرساخت اقتصادی کشور خواهید شد. متاسفانه این مسئله مهم و اهمیت فوق العاده آن از نظر خیلی از مسئولین کشور ما پنهان مانده و من تا به حال ندیده ام که در محافل اقتصادی و میزگردهایی که در این زمینه برگزار میگردد در باره بتن و اهمیت استفاده از نوع مرغوبش صحبت خاصی بشود!!!

در مهم بودن مسئله بتن همین بس که در اسناد تاریخی به دست آمده از جنگ جهانی دوم صورت جلسه یکی از آخرین جلسات سران نازی آلمان که در آن هیتلر و گوبلز و چند نازی بلند پایه دیگر شرکت داشته اند صدراعظم آلمان نازی آدولف هیتلر از حاضرین سوال می کند که چرا بتن ساخت آلمان از بتن ساخت آمریکا ضعیف تر است؟ بله در روزهای پرالتهاب فروپاشی آلمان هیتلر به ضعیف بودن بتن ساخت کشورش نسبت به نوع آمریکایی فکر میکرده در حالیکه آلمان در آن زمان از قوی ترین کشورهای دنیا محسوب می شد. شاید در نگاه اول بتن مخلوطی از سیمان و آب و شن به نظر برسد ولی فقط همین نیست و نوع مواد و میزان درصد و مواد ترکیبی دیگری هم هست که در ساخت بتن اهمیت دارد. انواع مختلف و جدیدی از بتن هم ساخته شده که خیلی از آنها هنوز برای ما ناشناخته است مانند بتن سبک که روی آب میماند و به زیر آب نمی رود که برای ساخت سازهایی چون سکوهای نفتی بسیار مهم است و بتن ضد یخ که کاربرد خاص خود را در مناطق سردسیر دارد.

در اینکه در کشور ما یکی از بدترین انواع بتن ساخته می شود شکی نیست ولی اینکه شخص حقیقی و یا حقوقی مسئول آن چه کسی است اصلاً معلوم نیست. به نظر من باید چند کار هم در این زمینه صورت بگیرد در مرحله اول باید برای وزارت صنایع و معادن یک معاونت به نام بتن تعریف شود و شخص مسئول آن باید در جهت بهبود وضع بتنهای ساخت کشور تلاش کند بعد برای بتن و انواع آن در کشور ما استانداردی تعیین شود و نظارت شود تا پیمانکارن این استانداردها را رعایت کنند و از سوی دیگر جداً لزوم ایجاد یک واحد دانشگاهی به نام بتن و با هدف تعلیم ساخت بتنهای خوب جهان و تحقیق در مورد ساخت بتنهایی با درجه مرغوبیت بالا و انواع مختلف احداث شود و برای تدریس در این دانشگاه ها باید بدون تعصب بیجا برای تدریس از اساتید کشورهایی که در زمینه ساخت بتن پیشرفته هستند دعوت شود. شاید با انجام اینکارها کشور ما بتواند در یکی از زیرساختهای مهم اقتصادی قدم مهمی برداشته باشد.

حمید رضا مقسمی

موضوعات مرتبط: علمی